Een buffer tegen stress

Duurzame inzetbaarheid op de werkvloer

Een buffer tegen stress

22 June 2018 Uncategorized 0

Laat ik beginnen met zeggen dat stress hartstikke gezond is. Sterker nog, zonder stress waren wij hier nu niet meer geweest! Als onze voorouders bij het zien van een leeuw hadden gedacht: “Wat een lief beest, wat een mooie manen heeft hij, laat ik dat beest eens gaan aaien”, dan vermoed ik dat zij ten prooi waren gevallen aan deze hongerige leeuw.

Doordat ons stressmechanisme razend snel in werking wordt gesteld, bedenken we ons geen seconde en proberen we al rennend of klimmend in een boom de leeuw te snel of te slim af te zijn. Dat stressmechanisme wordt gestart met één druk op de stressknop. Deze zit in ons brein en wordt de amygdala genoemd. Zolang je deze knop niet indrukt, ervaar je iets niet als stress. Dat die knop bij gevaarlijke situaties behoort te werken, lijkt mij duidelijk. Maar aan het indrukken ervan zit wel een limiet en als die wordt overschreden dan levert dat allerlei klachten op.

Ons brein bevat daarom een stressfilter, een soort buffer. Dit filter bevindt zich aan de voorkant van het brein (de frontale kwab) en beoordeelt of een situatie stressvol is of dat

het eigenlijk wel meevalt. Bij langdurige stress gaat dit filter minder goed werken: het beoordeelt steeds meer situaties als stressvol, oftewel de buffer laat steeds meer situaties door. En daar komt weer een druk op de knop, stress! De stressknop raakt overbelast en de bijnieren krijgen teveel seintjes om stresshormonen aan te maken.

Bijnieruitputting door de grote vraag vanuit het brein om stresshormonen aan te maken, is een van de mogelijke gevolgen van burn out in een laat stadium. Het gevolg: zelfs leuke situaties, die je vroeger als plezierig ervaarde, kun je nu als stressvol gaan zien. Die ene verjaardag waar je normaal naar uitkeek, daar zie je nu als een berg tegenop. Alle prikkels worden veel intenser ervaren. Bij burn out-klachten zien we vaak dat mensen drukte om hen heen slecht kunnen verdragen. Een angst- of paniekaanval op dat moment is dan ook geen uitzondering.

Naast de stressbuffer in de voorkant van het brein, beschikken we ook nog over andere, externe, buffers. Een van die buffers is onze omgeving. Sociale steun, met name van collega’s en leidinggevende, is enorm belangrijk wat betreft stresspreventie en -reductie. Je verhaal kunnen doen, stoom afblazen bij een collega na een vervelend gesprek, als één team opereren bij een grote klus of een gezellig gesprek met een collega, het werkt allemaal bufferend tegen (werk)stress.

Het belang van een fijne werksfeer, een open cultuur en goede onderlinge verstandhoudingen is dan ook groot. Binnen sommige bedrijfsculturen kan of moet hier zelfs een flinke slag in gemaakt worden. De workshop Samenwerken biedt hiertoe dé mogelijkheid. Maar voor nu: het praatje bij de koffieautomaat, houd dat er vooral in!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *